A-muse-ment

Het voorbije weekend programmeerde BBC2 de documentaire ‘Marianne and Leonard, words of love’, over Leonard Cohen en zijn muze Marianne Ihlsen.  De twee hadden op z’n minst een onconventionele relatie.  In het geval van Marianne (en Leonard) was er niet enkel liefde, vriendschap en begeestering maar zoals hij zelf schreef ‘I need you to create the house in which I can work’.  Dat stemt tot nadenken. Voor wie ervan houdt heeft Cohen mooie poëtische dingen gemaakt, hoe zijn leven verliep en zijn verhouding tot vrouwen is m.i. een ander verhaal.
In de rand van het verschijnen van de (gelauwerde maar tevens bekritiseerde) documentaire zijn dan ook opinies verschenen over het leven van Marianne Ihlsen als zgn. muze, maar ook over de rol en hoedanigheid van een muze als dusdanig. “Dat de dood van Marianne Ihlen, de mythische muze van Leonard Cohen, begeleid werd door de woorden die hij ooit over haar schreef is ontroerend en mooi – maar aan de andere kant wordt zo haar hele bestaan gedefinieerd door iemand die in de jaren ’60 met haar naar bed wilde en daar een gevoelig liedje over schreef.”*

Bij Marianne en Leonard spreken we wel van 1960-67….. misschien dat het enigszins als verzachtende omstandigheid mag gelden vermits een algemene (op)roep voor gendergelijkheid nog in de geboortewieg lag.

Het online Cultureel Woordenboek verklaart ‘muze’ zo.  ‘In de Griekse mythologie de godinnen van literatuur, muziek, dans en cultuur in het algemeen. Dochters van Zeus. In de Hellenistische periode kende men negen Muzen met elk een eigen functie: 1. Kalliope, de muze van verhalende poëzie; 2. Kleio, de muze van geschiedenis; 3. Polyhymnia, de muze van lofzang en mime; 4. Euterpe, de muze van fluitspel en lyrische poëzie; 5. Terpsichore, muze van koordans (rei) en zang; 6. Erato, muze van lyrische erotische poëzie; 7. Melpomene, muze van tragedie; 8. Thalia, muze van komedie; 9. Urania, muze van astronomie.
Tegenwoordig wordt het woord muze vooral gebruikt door kunstenaars, schilders en modeontwerpers waarmee zij de vrouwen bedoelen die hen, naar eigen zeggen, inspireren tot het maken van mooie kunst.’  Helaas is de hoedanigheid van de krachtige archetypen van weleer in de eeuwen erna verworden tot een flauw afkooksel van artistieke inspiratie.

Niettegenstaande de bewierrooking en het gouden voetstuk waarop de menselijke muze wordt geplaatst blijven er toch vaak die subtiele machtsverschillen tussen haar (heel soms hem) en hij (heel soms zij).  De muze heeft naast inspiratrice in eerste instantie een zorgende rol, als onderwerp van/voor zijn fantasieën, als poserende, als luisterend oor en ja ook als  ‘need to create the house in which I can work’.  In alledaagse termen noemen we dat ‘de was, de plas en de kook’. Het gold ook voor Marianne Ihlen, zoals ze zelf verwoordde in de documentaire “shopping and preparing meals”.

Verder lezen

Advertenties

Je stem laten horen

Morgen is het zover, in België hebben we verkiezingen voor de parlementen en voor de vertegenwoordigingen in Europa.  Ik moet er even de geschiedenis bij sleuren om te schetsen dat we het niet moeten zien als een plicht maar als een democratisch recht.  Er kan maar wat bewegen als je je stem kunt laten horen (zien in dit geval).

1948, een coalitie van christendemocraten en socialisten presenteren een bijzondere wet  waardoor het stemrecht voor vrouwen bij alle verkiezingen een feit zal worden. De eerste parlementsverkiezingen waar vrouwen konden stemmen vonden op 26 juni 1949 plaats (op de dag maar 5 jaar voor mijn geboorte). Net geen 70 jaren geleden dus. Het was een vrij lange en aanvankelijk voorzichtige strijd die in 1894 zowat begon toen de BWP (later de socialistische partij) opkwam voor algemeen stemrecht tout court.  Nog geen feit dus.  Het zal later resulteren in algemeen en enkelvoudig mannenstemrecht (van vrouwen geen sprake). De liberale partij vreest dat vrouwen te veel door de kerk worden beïnvloed en houdt de boot af, terwijl de katholieken er wel heil in zien, vooral als een soort buffer tegen het oprukkende socialisme. Om een lang verhaal kort te houden, men lag niet zo zeer wakker van de rechten van vrouwen, maar was vooral bezorgd over de consequenties op het stemmenpotentieel.  Ik durf zeggen dat in de strijd van vrouwen voor meer rechten op velerlei vlakken, dergelijk gedrag vaak aan de basis lag/ligt van sommige mannelijke medestanders.  Je kreeg en krijgt ze mee over de streep als ze er het nut van inzien en niet altijd wegens een bekommernis om ‘gelijke rechten’.

Hoe het vandaag met die en andere partijen en gender gesteld is kom je te weten in het lijvige dossier dat RoSa (Rol en Samenleving) voor ons heeft samengesteld.  Boeiende, belangrijke en leerzame informatie.

Met het oog op de verkiezingen van 26 mei, vroeg RoSa aan de zeven grootste Vlaamse politieke partijen (CD&V, Groen, N-VA, Open Vld, sp.a, PVDA en Vlaams Belang) naar hun plannen op het vlak van gendergelijkheid inzake politieke participatie en representatie, maatschappelijke & sociale kwesties en werk & gezin.  Neen, het is echt geen feministische ver-van-mijn-bed-show, het is alledaagse realiteit voor de meesten onder ons. Nog snel lezen dus en dan morgen de goeie stem uitbrengen, op een vrouw natuurlijk  😉

https://site.rosavzw.be/site/gender-in-de-pers/hot-topics/1011-gender-in-de-pers?fbclid=IwAR2_eAbSW-dbn2uwThaChBhU6iQA_1zy5JScZNkNIhPnJypEvqbq8qFkVE0

Moet er nog zand zijn ?! (Enough / seksueelgeweld)

History repeats itself, and that’s one of the things that’s wrong with history

Het gezegde wil dat geschiedenis zichzelf herhaalt . Té vaak heb ik dit in mijn leven al ‘moeten’ zeggen , ook wat de problematiek ‘Geweld tegen Vrouwen’* betreft, en het was niet altijd een ver-van-mijn-bed-show.  Maar goed, bij het formuleren van argumenten ben ik er nogal voorstander van om de persoonlijke voorbeelden achterwege te laten want die kunnen nooit als een ‘algemeen’ bewijs gelden. Het hoeft ook niet want ik overdrijf niet als ik stel dat nagenoeg iedere vrouw ooit in haar leven met een of andere vorm geconfronteerd is geweest, alleen (h)erkennen ze dat nog niet altijd als zodanig.  Ik weet ook wel dat jongens en mannen soms slachtoffers zijn van geweld en ik wil zeker geen afbreuk doen aan wat dat zoal ook met hen doet. Het grote verschil ligt echter in het feit dat meisjes en vrouwen het meemaken net omdat ze van het vrouwelijke geslacht zijn (ik gebruik hier met opzet niet het woord ‘ondergaan’ omdat het gemakkelijk verkeerd geïnterpreteerd kan worden). Even laten bezinken wat dat betekent.

Verder lezen

Het is niet al goud dat blinkt

Met de bijna regelmaat van de klok heeft de moderne, al dan niet medische, wereld het over preventie en -campagnes. Meestal kan ik dat wel pruimen en vind ik dat ook zinnig tenzij het over de té fel bejubelde screenings gaat. In dat geval gaan op z’n minst mijn inmiddels witte haren ten berge rijzen.
Wie deze blog bezoekt weet, of zal al snel merken, dat mijn focus daarbij ligt op wat de dingen des levens betekenen voor vrouwen.

Het is niet al goud wat blinkt
Het is niet al goud….

Vandaag dus verschijnt in de krant een artikel “Proffen stellen screening borstkanker in vraag: ‘Niet minder kans om kankerpatiënt te worden, integendeel’”.

Verder lezen

Basisinkomen. Hoe zit dat met de vrouwen ?

OBIEerst citeer ik hier Ingrid Robeyns (Vrije vertaling van Will Basic Income do justice to women).  Ik doe dat omdat ik overtuigd ben van wat ze hier aanhaalt en ik niet in staat ben om dat beter te formuleren.

“De negatieve effecten van een basisinkomenimplementatie (op vrouwenlevens dus) kunnen als volgt worden samengevat. Gezien de huidige ‘gegenderde’ maatschappij lijkt het dat een basisinkomen de traditionele geslachtsrollen zal versterken. Dit zal in de eerste plaats een negatief effect hebben op de vrouwen die zich van de arbeidsmarkt terugtrekken (zorgtaken), enerzijds door depreciatie van hun menselijk kapitaal, anderzijds zullen ze niet-geldelijke voordelen van betaalde arbeid verliezen, hun onderhandelingspositie op het thuisfront zal wellicht verzwakken en lopen ze grotere risico’s op vlak van welvaart in geval van echtscheiding. BI (basisinkomen) zal ook een direct negatief effect hebben op vrouwen op de arbeidsmarkt.

Ik voerde ook aan dat de genderverdeling van arbeid leidt tot onrechtvaardigheid voor alle vrouwen, zowel op individuele als op geaggregeerde niveaus, omdat het de huidige geslachtsverschillen in macht aanport. Als uiteindelijk blijkt dat een basisinkomen de traditionele geslachtsverdeling van arbeid stimuleert, zoals te verwachten is, dan zullen deze effecten ondubbelzinnig negatief zijn.”

Zelfs als voor sommige vrouwen de traditionele geslachtsrollen echt autonome keuzes zouden zijn en als ze zouden kunnen worden beschermd tegen de hogere risico’s die ze lopen, dan nog kunnen andere vrouwen negatieve gevolgen ondervinden omwille van statistische discriminatie (Statistical discrimination is an economic theory of racial or gender inequality based on stereotypes), de versterking van gender stereotypering en genderhiërarchieën.

Ook voor mannen die zich van de arbeidsmarkt terugtrekken kan uiteraard hetzelfde gelden (en in mijn ogen ook niet goed te praten). Maar, voorlopig tonen de cijfers echter dat vrouwen nog altijd in de meerderheid zijn als het hierop aankomt.

Sommigen halen het ‘Mincomeproject‘ aan als een succesvoorbeeld. Het project was echter geen eenduidig succes en Evelyn Forget, een van de personen die de sociale gevolgen bestudeerde van het gegarandeerde inkomen experiment (haar issue is wel vnl. gezondsheidszorg) zegt er o.a. over :

“Mijn eigen research keek niet naar arbeidsprestatie. Andere economen onderzochten dat in de 80er jaren en zij ontdekten dat twee groepen minder werkuren maakten. Getrouwde vrouwen gebruikten hun gegarandeerde inkomen om meer tijd te kunnen besteden aan het moederschap. Wanneer zij vanwege zwangerschap vrij namen bleven zij langer thuis. En in de tweede plaats verminderden de pubers, met name de jongens, hun arbeidsuren doordat zij hun eerste fulltime baan op latere leeftijd namen.” (Het ganse interview is te lezen op Basisinkomenpartij.nl). Wat het genderstereotiepe aspect bevestigd, althans ten dele.

Ik persoonlijk zie meer heil in een algemene arbeidsduurverkorting voor iedereen en degelijke collectieve voorzieningen om werk en privé te combineren. En met deze I rest my case.

Er werd me in dit kader ook gesuggereerd dat ik Feminisme en het OBI (Onvoorwaardelijk Basis Inkomen) eens zou kunnen lezen en dat heb ik gedaan.  De auteur zegt nochtans zelf  “dat er voor feministen argumenten zijn om de introductie van een OBI te verwelkomen, maar dat er ook redenen voor bezorgdheid zijn.” en die redenen van bezorgdheid verschillen in het aangehaalde niet zo veel (of niet) van hetgeen ik hierboven in eerste instantie aanhaalde.  Ik vroeg me dan ook af in hoeverre degene die het me suggereerde het zelf wel gelezen heeft en ik vond er verder ook geen reden in om mijn argumentatie op dit ogenblik aan te passen.

Suggestie tot meer lezen : de analyses van Francine Mestrum terzake waarvoor hierna enkele verwijzingen

https://bit.ly/2KvNYhG

https://bit.ly/2L4CWzc

https://bit.ly/2X0fbiW

Hoe nieuw is de nieuwe man ?

 

womens-day-offHet lijkt stilaan een beetje een eeuwenoud thema, het evenwicht tussen werk en privé.  Toch steekt het met de regelmaat van de klok de kop op omdat de balans blijft doorslaan naar één kant en die kant is nog altijd vrouwelijk.  Alhoewel mannen steeds vaker een duit in het huishoudelijke zakje doen en dat andere zorgtaken ook al eens op hun palmares prijken blijkt er voor vrouwen weinig veranderd qua tijdsbesteding.

Een studie ‘Gender en tijdsbesteding‘ van de onderzoeksgroep  Tempus Omnia Revelat (TOR, Vrije Universiteit Brussel) in opdracht van het Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen (IGVM) leert ons dat er weinig nieuws is onder de genderzon.  Het leeuwendeel aan huishoudelijke en zorgtaken is nog steeds voor de rekening van vrouwen, de stress van de combinatie ook. Als er al opmerkelijke dingen worden vastgesteld in die studie dan komen die soms uit onverwachte hoek.

Verder lezen